“बर्थराईट सिटीझनशिप कायदा” जन्मसिद्ध नागरिकत्व वाद: काय आहे Donald Trump यांचे धोरण?व भारतीयांवर त्याचा काय परिणाम होईल ?
बर्थराईट सिटीझनशिप – कायद्याचा मूळ भाव व बदलांचा परिणाम
बर्थराईट सिटीझनशिप म्हणजे ज्या व्यक्तीचा जन्म एखाद्या देशाच्या भूमीवर होतो, त्याला त्या देशाचे नागरिकत्व आपोआप मिळते, अशी संकल्पना. हा नियम प्रामुख्याने अमेरिकेसारख्या देशांमध्ये लागू आहे, जिथे 14वा घटनादुरुस्तीचा आधार घेऊन ही सवलत दिली जाते. मात्र, अलीकडेच अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जन्मत: मिळणाऱ्या नागरिकत्वाला विरोध दर्शवित अनेक बदल सुचवले आहेत. त्यांनी स्पष्ट केले की बर्थराईट सिटीझनशिप रद्द केल्यास बेकायदेशीर स्थलांतर, प्रजनन पर्यटन आणि इतर काही समस्यांवर नियंत्रण मिळवता येईल.
भारतियांच्या दृष्टिकोनातून, ही चर्चा अत्यंत महत्त्वाची ठरते, कारण हजारो भारतीय नागरिक अमेरिकेत आपले भविष्य घडविण्यासाठी स्थलांतर करतात. या निर्णयामुळे भारतीय वंशाच्या लोकांवर तसेच स्थलांतरितांच्या भावी पिढ्यांवर होणारे परिणाम गंभीर स्वरूपाचे असतील. या लेखाद्वारे, आपण बर्थराईट सिटीझनशिपची संकल्पना, तिचा ऐतिहासिक आणि कायदेशीर पाया, ट्रम्प यांचे आदेश, आणि भारतीय समाजावर याचा कसा परिणाम होईल हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करू.
बर्थराईट सिटीझनशिप म्हणजे काय?
बर्थराईट सिटीझनशिप (जन्माधिष्ठित नागरिकत्व) ही एक खास संकल्पना आहे, जिथे एखाद्या व्यक्तीचा जन्म ज्या देशात होतो, त्या देशाचे नागरिकत्व त्या व्यक्तीला आपोआप दिले जाते. अमेरिकेत ही सवलत 14व्या घटनादुरुस्तीमुळे दिली जाते, जी 1868 मध्ये अमेरिकन संविधानात समाविष्ट केली गेली होती. या दुरुस्तीनुसार, “ज्या कोणालाही अमेरिकेच्या सीमारेषेत जन्म मिळतो, तो अमेरिकेचा नागरिक मानला जाईल.”
ही संकल्पना ऐतिहासिकदृष्ट्या अमेरिकेतील गुलामगिरीचे निर्मूलन आणि समानतेचा मार्ग तयार करण्यासाठी अस्तित्वात आली होती. 1868 मध्ये गृहयुद्धानंतर या दुरुस्तीचा हेतू गुलामगिरीमुक्त झालेल्या लोकांसाठी मूलभूत अधिकार प्रदान करणे हा होता. मात्र, सध्याच्या काळात ती स्थलांतरितांसाठी मोठ्या प्रमाणात वापरली जात असल्याचे ट्रम्प आणि त्यांच्या समर्थकांचे म्हणणे आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांचे प्रस्तावित बदल
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अमेरिकेच्या नागरिकत्वाच्या नियमांमध्ये बदल करण्याचा आदेश देताना बर्थराईट सिटीझनशिप रद्द करण्याची योजना मांडली आहे. त्यांच्या मते:
1.बेकायदेशीर स्थलांतर रोखणे:
स्थलांतरित कुटुंबांना देशाच्या कायद्याचा गैरफायदा घेण्यापासून रोखणे.
2.प्रजनन पर्यटनावर बंदी:
बरेच लोक अमेरिकेत येऊन मूल जन्माला घालतात, ज्यामुळे त्यांना नागरिकत्व आणि इतर फायदे मिळतात.
3.आर्थिक भार कमी करणे:
स्थलांतरित नागरिकांच्या आरोग्य, शिक्षण आणि अन्य सुविधा यावर खर्च होणारा मोठा निधी वाचवणे.
ट्रम्प यांच्या मते, “जन्माच्या आधारे दिले जाणारे नागरिकत्व राष्ट्राच्या हिताला धोका पोहोचवत आहे.”
यासाठी ते कार्यकारी आदेशाद्वारे बर्थराईट सिटीझनशिप रद्द करण्याची योजना आखत आहेत. मात्र, ही योजना संवैधानिक कायद्याला विरोधाभासी ठरू शकते, कारण 14व्या दुरुस्तीत स्पष्टपणे ही सुविधा दिली आहे.
भारतीय समाजावर बर्थराईट सिटीझनशिप होणारे परिणाम ?
अमेरिकेत स्थलांतर करणाऱ्या भारतीयांची संख्या मोठ्या प्रमाणात आहे. भारतीय आई-वडिलांना अमेरिकेत जन्मलेली मुले आपोआप अमेरिकेची नागरिकत्व मिळवतात, ज्यामुळे त्यांना शिक्षण, नोकरी आणि राहणीमानाच्या संधी मिळतात. ट्रम्प यांचे हे आदेश भारतीय समुदायावर पुढीलप्रमाणे परिणाम करू शकतात:
1.स्थानिक पिढ्यांच्या भवितव्यावर परिणाम
भारतीय स्थलांतरित अनेकदा अमेरिकेतील स्थिर आयुष्याच्या शोधात असतात. त्यांची मुलं तिथे जन्म घेतल्यामुळे अमेरिकेचे नागरिकत्व मिळवतात, ज्यामुळे ती मुलं तिथे नोकरी, शिक्षण आणि अन्य फायदे उपभोगू शकतात. जर बर्थराईट सिटीझनशिप रद्द झाली, तर स्थलांतरितांच्या पुढच्या पिढ्यांना हे फायदे मिळणे कठीण होईल.
2.प्रवास आणि व्हिसा समस्यांचे वाढते आव्हान
जर जन्माच्या आधारे नागरिकत्व देणे थांबवले, तर भारतीय स्थलांतरितांना मुलांसाठी वेगळा व्हिसा आणि नागरिकत्व अर्ज करावा लागेल, ज्यामुळे वेळ आणि आर्थिक भार प्रचंड वाढेल.
3.एच-1बी व्हिसा धारकांवर अतिरिक्त दबाव
भारतीयांचे मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर प्रामुख्याने एच-1बी व्हिसामुळे होत असते. अशा कुटुंबांसाठी त्यांच्या मुलांचे भवितव्यही असुरक्षित होईल, कारण बर्थराईट सिटीझनशिप रद्द झाल्यास त्यांना कायमस्वरूपी नागरिकत्व मिळवण्यासाठी संघर्ष करावा लागेल.
4.शिक्षणाच्या संधींवर परिणाम
अमेरिकन नागरिकत्व मिळालेल्या मुलांना उच्च शिक्षणाच्या संधींमध्ये अधिक सवलती मिळतात, जसे की कमी शुल्क आणि शिष्यवृत्ती. हा लाभ भारतीय स्थलांतरितांच्या मुलांसाठी मोठा आधार असतो. ट्रम्प यांचे आदेश राबवले गेले, तर अनेक भारतीय कुटुंबांना शिक्षणाच्या संधी मिळवण्यासाठी देशात राहणे कठीण होईल.
5.भारतीय स्थानिक समुदायावर सामाजिक परिणाम
भारतीय समुदायाला अमेरिकेत मोठ्या प्रमाणावर आधार मिळाला आहे. नागरिकत्वाचे हे नियम बदलले, तर भारतीय समुदायाची सामाजिक स्थिरता बिघडेल, कारण अनेक कुटुंबांना परत जाण्याचा विचार करावा लागेल किंवा भविष्यासाठी कठीण निर्णय घ्यावे लागतील.
ट्रम्प यांच्या आदेशांचे जागतिक परिणाम
ट्रम्प यांच्या आदेशांमुळे केवळ भारतीय स्थलांतरितांवरच नाही, तर इतर देशांतून अमेरिकेत आलेल्या समुदायांवरही दूरगामी परिणाम होणार आहेत.
1.स्थानिक रोजगारांवर परिणाम:
बर्थराईट सिटीझनशिपमुळे अमेरिकेतील अनेक स्थलांतरितांना स्थानिक कंपन्यांमध्ये रोजगाराची संधी मिळाली आहे. यावर मर्यादा आल्यास, जागतिक पातळीवर कौशल्यांच्या हालचालींना मर्यादा येऊ शकते.
2.परतावा (रेमिटन्स) कमी होईल:
स्थलांतरित अमेरिकेत मिळवलेले उत्पन्न त्यांच्या मूळ देशात पाठवतात. या निर्णयामुळे परताव्याचे प्रमाणही घटण्याची शक्यता आहे.
3.इतर देशांवरील दबाव वाढेल:
जर नागरिकत्वाच्या नियमांमध्ये कठोर बदल झाले, तर इतर देशांवर स्थलांतरितांचा भार वाढेल, ज्यामुळे जागतिक स्तरावर स्थलांतर धोरणांवर पुनर्विचार करण्याची गरज निर्माण होईल.
बर्थराईट सिटीझनशिपवर भारताचा दृष्टिकोन
भारतात बर्थराईट सिटीझनशिपची संकल्पना लागू नाही. भारताचे नागरिकत्व आई-वडिलांच्या नागरिकत्वाच्या आधारावर ठरवले जाते. मात्र, भारतीय स्थलांतरितांसाठी अमेरिकेतील नागरिकत्वाचे नियम महत्त्वाचे आहेत, कारण त्यांच्यावर त्यांच्या मुलांच्या भवितव्याचा थेट परिणाम होतो. ट्रम्प यांच्या या आदेशामुळे भारतीयांना अमेरिकेत राहण्याच्या धोरणांवर पुन्हा विचार करावा लागेल.
बर्थराईट सिटीझनशिपच्या बदलांचा दीर्घकालीन प्रभाव
बर्थराईट सिटीझनशिपच्या संदर्भातील ट्रम्प यांचे आदेश हे केवळ एका निर्णयापेक्षा अधिक आहेत; ते स्थलांतर धोरणांमध्ये आमूलाग्र बदलाची सुरुवात आहेत. याचा भारतीय स्थलांतरित, त्यांची पुढील पिढी, आणि जागतिक स्तरावरील स्थलांतर व्यवस्थेवर मोठा परिणाम होईल. भारतीय समाजाला या निर्णयाचा सामना करण्यासाठी नवीन धोरणे आखावी लागतील, तसेच अमेरिकेतील बदलणाऱ्या स्थलांतर धोरणांवर लक्ष ठेवावे लागेल.
यामुळे, स्थलांतरितांच्या जीवनावर होणारे परिणाम समजून घेत, न्याय्य व संतुलित निर्णय घेणे महत्त्वाचे आहे. बर्थराईट सिटीझनशिप ही केवळ कायदेशीर संकल्पना नसून, स्थलांतरितांच्या आशा-आकांक्षांचा भाग आहे. त्यामुळे अशा कोणत्याही बदलांची अंमलबजावणी करण्याआधी, त्यांच्या दूरगामी परिणामांचा विचार करणे अत्यावश्यक ठरते.
आमच्या सर्व पेजेस ला नक्की फोलो करा ….
| YouTube | Subscribe Now |
| फेसबुक ग्रुप | फेसबुक ग्रुप |
| व्हाट्सएप ग्रुप | व्हाट्सएप ग्रुप |
| टेलिग्राम | जॉईन करा |
| Share Chat | जॉईन करा |
जर तुम्ही अशी नवीन माहिती शोधत असाल तर आमच्या वेबसाइट https://deshvarta.in/ वरून दररोज अपडेट रहा. यासाठी आत्ताच आमच्या सोशल मीडिया पेजेसमध्ये सहभागी व्हा.
